ENRUUZ

Markaziy Osiyo tarixi

Asrlar, imperiyalar va hukmdorlar — buni o'z ko'zingiz bilan ko'rishdan oldin, kim nimani boshqarganini qisqacha bilib oling.

🇺🇿

O'zbekiston

  1. Antik davr

    Zamonaviy O'zbekiston yerlari Buyuk ipak yo'li chorrahasidagi qadimgi tsivilizatsiyalar — Sug'diyona va Baqtriya tarkibiga kirgan.

  2. VIII–X asrlar

    Arab istilosi islomni olib keldi. Somoniylar davrida Buxoro islom dunyosining yirik ilm markazlaridan biriga aylandi.

  3. XIII asr

    Chingizxonning mo'g'ul bosqini (1220-yil) Samarqand va Buxoroni vayron qildi, ammo mintaqa tez orada Chig'atoy ulusi tarkibida tiklandi.

  4. XIV–XV asrlar

    Amir Temur davri — Samarqand ulkan imperiya poytaxtiga aylanadi. Uning nabirasi Ulug'bek mashhur astronom sifatida tanildi.

  5. XVI–XIX asrlar

    Mintaqa Buxoro, Xiva va Qo'qon xonliklariga bo'linadi — Shayboniylar va ularning vorislari davri.

  6. XIX–XX asrlar

    Rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi, keyin sovet O'zbekiston SSR (1924-yildan). Mustaqillik 1991-yilda e'lon qilindi.

🇹🇯

Tojikiston

  1. Antik davr

    Hudud zamonaviy tojiklarning ajdodlari bo'lgan eronzabon xalqlar yashagan Sug'diyona va Baqtriya tarkibiga kirgan.

  2. IX–X asrlar

    Poytaxti Buxoro bo'lgan Somoniylar davlati tojik davlatchiligi va fors tilidagi madaniyatning oltin davri hisoblanadi.

  3. XIII asr

    Mo'g'ul bosqini Somoniylar mustaqilligiga barham berdi; hudud Chig'atoy ulusi tarkibiga kirdi.

  4. XVI–XIX asrlar

    Zamonaviy Tojikiston hududi Manggit sulolasi boshqargan Buxoro amirligi tarkibida edi.

  5. XX asr

    1929-yilda Tojikiston SSR tashkil etildi. 1991-yildagi mustaqillikdan keyin 1992–1997-yillarda fuqarolar urushi bo'lib o'tdi.

🇰🇬

Qirg'iziston

  1. IX asr

    Yenisey qirg'izlari 840-yilda Uyg'ur xoqonligini tor-mor etgan kuchli Qirg'iz xoqonligini barpo etishdi.

  2. XIII–XV asrlar

    Mo'g'ul bosqinidan keyin qirg'iz qabilalari asta-sekin zamonaviy davlat hududi bo'lgan Tyan-Shan tog'lariga ko'chib o'tishdi.

  3. XVIII–XIX asrlar

    Qirg'iz urug'lari mintaqa Rossiya imperiyasi tarkibiga kirgunga qadar (1860–1870-yillar) Qo'qon xonligi ta'sirida edi.

  4. XX asr

    Qirg'iziston SSR 1936-yilda tashkil etildi. Mustaqillik 1991-yilda e'lon qilindi.

🇰🇿

Qozog'iston

  1. Antik davr

    Dashtda mashhur "skif oltini"ni qoldirgan mohir jangchi va metallchi sak va skif qabilalari yashagan.

  2. 1465-yil

    Jonibek va Kerey xonlar Qozoq xonligiga asos solishdi — bu qozoq davlatchiligining tug'ilgan kuni hisoblanadi.

  3. XVI–XVIII asrlar

    Qozoq xonligi uch juzga (Katta, O'rta, Kichik) bo'lindi — dashtning turli hududlarini boshqargan qabila birlashmalari.

  4. XVIII–XIX asrlar

    1731-yilda Kichik juzning rus fuqaroligini qabul qilishidan boshlangan Rossiya imperiyasi tarkibiga asta-sekin qo'shilish.

  5. XX asr

    SSSR tarkibidagi Qozog'iston SSR, tselina (yangi yerlarni) o'zlashtirish. Mustaqillik 1991-yilda e'lon qilindi.

🇹🇲

Turkmaniston

  1. Antik davr

    Zamonaviy Turkmaniston hududida Markaziy Osiyoning eng qadimgi tsivilizatsiya o'choqlaridan biri — Marg'iyona joylashgan edi.

  2. XI–XII asrlar

    Marv shahri Saljuqiylar imperiyasining poytaxtiga aylandi va "shaharlar onasi" laqabini olgan dunyodagi eng yirik shaharlardan biriga aylandi.

  3. 1221-yil

    Mo'g'ul bosqini Marvning vayron bo'lishiga olib keldi — mintaqa tarixidagi eng achchiq voqealardan biri.

  4. XVI–XIX asrlar

    Turkman qabilalari sezilarli darajada urug' avtonomiyasini saqlagan holda Xiva va Buxoro xonliklari tarkibida yashashdi.

  5. 1881-yil

    Rossiya imperiyasi tomonidan Goktepe qal'asining olinishi turkman qabilalarining mustaqilligiga barham berdi.

  6. XX asr

    Turkmaniston SSR 1924-yilda tashkil etildi. Mustaqillik 1991-yilda e'lon qilindi.

WhatsAppda yozish